Doarpswurk wil een nieuwe democratie

Hieronder het artikel van Theo Klein geplaatst in het Friesch Dagblad van 18 november jl.

De bevolking raakt steeds meer vervreemd van de politiek. Met de aanslagen in Parijs en de vluchtelingenstroom in Europa wordt een nieuwe invulling van democratie volgens Jan Hendrik Jansen, directeur van Doarpswurk, nog urgenter.

,,Er wordt nu steeds geroepen dat deze ontwikkelingen een ondermijning zijn van ons democratisch bestel. Maar wat doe je daar dan tegen? Wat willen we met onze democratie?”

De Doarpswurkdirecteur heeft daar zelf wel ideeën over. Gisteravond zette hij die op de jaarlijkse inspiratiedag van Doarpswurk uiteen. Zijn inspiratiebron is het boek ‘Tegen verkiezingen’ van de Belgisch cultuurhistoricus David Van Reybrouck. Die stelt, kort samengevat, voor verkiezingen af te schaffen en de volksvertegenwoordiging via loting samen te stellen.

Kleine groep
Zo ver wil Jansen niet gaan, maar dat de stem van de zwijgende meerderheid meer gehoord moet worden, en dat het huidige systeem daar niet in slaagt, staat voor hem als een paal boven water. ,,75 procent van de mensen is voor democratie maar amper 40 procent gaat stemmen. Daar moeten we wat aan doen. Ik ben niet tegen verkiezingen maar meer mensen bij het maatschappelijk debat en het politieke beleid betrekken, is een noodzaak. Nu zie je te vaak dat de discussie door een kleine groep wordt bepaald. Die schelden massaal via twitter op de komst van vluchtelingen. Daar reageert de politiek weer op. Dat een grote meerderheid daar misschien veel genuanceerder overdenkt, blijft zo onderbelicht. Ook in de media.”

De rol van overheid en burgers is de afgelopen jaren al aan het verschuiven. Taken als groenvoorziening of beheer van een sporthal of speeltuintje, die vanouds door de gemeente werden verzorgd, worden steeds vaker door burgers opgepakt.

In veel van die gevallen is daar minder sprake van samenwerking maar staat de overheid uit bezuinigingsoverwegingen taken af. Stappen burgers niet in, dan verdwijnt de voorziening. Zo moet het in ieder geval niet, vindt Jansen.

Hij denkt aan een mengvorm. Volgend jaar wil hij een vijftal regionale burgertoppen organiseren waar per keer tweehonderd burgers, ambtenaren, politici en maatschappelijke organisaties met elkaar van gedachten wisselen en beleid ontwikkelen. De honderd burgers worden via loting uitgenodigd. ,,De stad Groningen hield afgelopen zomer een dergelijke bijeenkomst, de G1000. Dat was met duizend man. Kleinere groepen lijkt me een vruchtbaarder schaal voor Fryslân.”

Met de uitkomsten van de burgertoppen moet de politiek aan de slag. Jansen: ,,We moeten vooraf spelregels afspreken, zodat de politiek wat hen niet uitkomt, niet naast zich neerlegt. Een gemeente hoeft ze natuurlijk ook niet één op één over te nemen. Maar als je afwijkt van het programma uit de burgertop, moet je je keuze wel verantwoorden.”

De afgelopen maanden peilde Jansen zijn ideeën en plannen bij een aantal provinciale politici en burgemeesters. De meesten reageerden positief al werden er ook kanttekeningen gemaakt. ,,Logisch, dit is natuurlijk ook voor hen nieuw. En het is verstandig, zoals een aantal van het aangaf, de thema’s bij de burgertoppen aan te laten sluiten bij de al bestaande streekagenda’s. Maar op de huidige weg voortgaan is geen optie. Mensen vervreemden steeds meer van de politiek met alle risico’s van dien. Ik wil met deze beweging reuring creëren. En als wij niets doen, wie dan wel?”

En zijn ideeën sluiten goed aan bij het nieuwe college van de Provinciale Staten denkt Jansen. ,,Dat zegt krachtige gemeenten en een modern provinciaal bestuur voor te staan. Het concept nieuwe democratie met burgertoppen past daar uitstekend in.”

De behoefte aan een nieuwe invulling van democratie leeft, valt op te maken aan de animo van de bijeenkomst gisteravond. Ruim 150 gaven zich op voor de Mini Friese Burgertop.

Maar een nieuwe democratie ontwikkel je niet in een handomdraai, beseft Jansen. ,,Hier gaan heel wat jaren over heen. Zowel de politiek, burgers als maatschappelijke organisaties zijn deze vorm niet gewend. Maar ik denk dat het een weg is om uit de impasse te raken. Door mensen via loting bij de burgertoppen te betrekken, bereik je mensen die zich anders niet zo snel voor dergelijke discussie melden. Natuurlijk kunnen ze ‘nee’ zeggen tegen de uitnodiging. Maar als je weet dat je op zo’n bijeenkomst niet alleen gehoord maar ook serieus genomen wordt, doe je dat niet zo snel.”

Over de auteur

WDVF

Bekijk alle posts

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *